أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
105
قانون ( فارسى )
5 - آش اوماج براى چنين كسانى كه دارندهء اشتهاى سگى هستند و سبب اشتهاى سگى سرما يا وجود بلغم زياد در معده است ، بهرهرسان است . 6 - بعد از غذا حتما بايد زردهء تخممرغ كه بسيار بسيار برشته باشد بخورند . 7 - بايد به هيچ وجه چيزهاى ترش و گسمزه نخورند . داروهاى معالج : 8 - گوارشيهاى خوشبوى از قبيل « گوارشى خوزى » ، گوارشى « نارمشك » و بهويژه اگر بيمار اسهال داشته باشد ، گوارشى « نارمشك » بسيار خوب است . 9 - از داروهاى مسح كردنى براى اين حالت از بيمارى ، مشك و لادن خوب است . 10 - اگر چند روزى بيمار ناشتا چاتلانقوش بخورد خوب است و آزمايش شده است . اگر سبب اشتهاى سگانه ناتوان شدن نيروى گيرنده و نگهدارندهء غذاست ، هرچند مىشود گفت كه سبب ناتوانى نيروى گيرندهء غذا در درون از سرماست - زيرا اكثرا از اثر سرما رخ مىدهد - اما هم نيروى گيرندهء غذا و هم نيروى همهء بدن از اثر هر نوع سوءمزاجى ناتوان مىشوند . نبايد حرف كسانى را باور كنى كه حقيقت را انكار مىكنند و آن را اشتباه مىدانند . بايد قبل از شروع به كار معالجه ، نوعيّت مزاج بيمار را بشناسى و داروى ضد سوء مزاج را به كار ببرى . دستورات اصلاح و روبهراه كردن سوء مزاج و به تعديل برگرداندنش را همگى ياد گرفتهاى ! اگر ناتوانى نيروى گيرنده از اثر سوء مزاج باشد - كه در اكثر ، احتمال سوء مزاج تر و همراه رطوبت است - كه داروى گوارشى « خوزى » براى چنين بيمارانى بسيار خوب و بهرهرسان است . اگر اسهال دارند و شكمشان بسيار روان است ، كوشش كن اسهال را بند آورى ، بند آوردن اسهال بيمار داراى اشتهاى سگانه علاجى است بسيار تأثيربخش . اگر اشتهاى سگانه بعد از تبدارى بيمار سربرآورده است و از اثر پاكسازيهاى زياد است كه در تن بيمار به عمل آمده ، در علاجش دستور زير را اجرا كن ! 1 - غذايى را براى بيمار تجويز كن كه با چربيهاى خوب گوهر و تأثيربخشى چنان باشد كه دهانهء معده را از آنچه در او گير كرده پاك سازد ، مثلا روغن زيتون با شكر بخورد . 2 - رويهء بدن بيمار را به وسايلى كه خود دانى ، سفت گردان و نبايد تخلخل داشته باشد تا مانع تحليل رفتن نيرو باشد . 3 - اگر از تحليل رفتن زياد ناتوان شده است ، علاج بازدارندهء تحليل رفتن را به كار گير ! 4 - دارندهء بيمارى اين نوع از اشتهاى سگانه كه از اثر تب و پاكسازيها گريبانگيرش شده است ، نبايد خوراك و نوشيدنيهاى گرم و گرمىبخش بخورد .